Tam kan sayımı

Bu sayfayı paylaşmak ister misiniz
 Bu makaleyi yazdırın
 Bu sayfa yararlı oldu mu?
Diğer Adları: TKS; Hemogram; formül lökositle birlikte TKS
Resmi adı: Tam kan sayımı

Bir Bakışta

Niçin Testi Yaptıracaksınız?

Genel sağlık durumunu belirlemek, anemi (kansızlık) gibi değişik hastalıkları taramak ve izlemek için bu test yapılır.

Ne Zaman Testi Yaptıracaksınız?

Bir rutin tıbbi testin bir bölümü olarak veya doktorunuz tarafından belirlendiği zaman bu test yapılır.

Gerekli Numune Nedir?

Bir kol veninden, bir el parmağı veya topuk (yenidoğanlar) delinerek alınan kan kullanılır.

Test için Hazırlık Gerekir mi?

Test için hazırlık yapmak gerekmez.

Test Numunesi

Ne test edilmektedir?

Tam kan testi (TKS) kan hücrelerinin otomatikleştirilmiş sayımını içerir. Standart bir tam kan sayımı aşağıdakileri içerir:
  • lökositlerin sayısı (WBC)
  • eritrositlerin sayısı (RBC)
  • hemoglobin içeriği (Hgb)
  • hematokrit (Hct)
  • ortalama kan hücresi hacmi (MCV)
  • kan hücresinde ortalama hemoglobin (MCH)
  • ortalama kan hücresi hemoglobin konsantrasyonu (MCHC)
  • trombosit sayımı ve hacmi

Tam kan sayımının sonuçları yalnızca hücre tiplerine değil, hücrelerin bazı fiziksel özelliklerine, büyüklüğü ve şekline ait bilgiler verebilir.  İlaveten bir formül lökosit (farklı lökosit tiplerini tanımlar) istenebilir. Bu test ya aynı donanım kullanılarak veya manüel yolla gerçekleştirilebilir.

Bir veya birkaç hücre topluluğunda önemli anormallikler mikroskop altında kan yayma preparatını gözlemleyerek görsel yolla doğrulanmayı gerektirebilir. Bu testte bir damla kan cam lam üzerine konur, ince bir tabaka halinde sürülür, kurumaya bırakılır, daha sonra özel bir boyayla boyanır. Ardından bir Klinik Laboratuvar Uzmanı var olan eritrosit ve lökositlerin fiziksel özelliklerini değerlendirebilir. Herhangi bir ek bilgi kaydedilip doktora bildirilir.

Kan, plazma denilen bir sıvıda süspansiyon haline gelmiş hücrelerden ibarettir. Bu hücreler - eritrositler, lökositler ve trombositler- birincil olarak kemik iliğinde üretilir ve olgunlaşır. Normal koşullar altında gerektiğinde kan dolaşıma salınırlar.

Lökositler (WBC)
Vücut sağlıklı durumunu korumak, enfeksiyonlar ve diğer travma nedenleriyla savaşmak için vücutta beş farklı lökosit tipinden yararlanır. Bu hücreler nötrofiller, lenfositler, bazofiller, eozinofiller ve monositleri içerir. Kanda göreceli olarak sabit yüzdelere sahiptirler. Bu sayılar vücut içinde olup bitene göre geçici olarak artabilir veya azalabilir. Örneğin bir enfeksiyon, bakteriyel enfeksiyonu savaşıp atan  nötrofillerin konsantrasyonunun artmasını uyarabilir. Alerjilerde, alerjik etkiyi minimal düzeye indiren belli bazı kimyasal maddeleri (antihistaminikler) serbestleştiren eozinofillerin sayısında artış olabilir. Lenfositler uyarılarak immünoglobulinler (antikorlar) üretilebilir. Lösemi gibi belli bazı hastalık durumlarında lenfositler uyarılarak antikorlar oluşturulur. Anormal ve olgunlaşmamış lökositler (blastlar) hızla çoğalarak lökosit sayısını artırırlar.

Eritrositler (RBC)
Eritrositler soluk kırmızı renkte ortasında delik yerine ince bir katmanın bulunduğu tavla pulu şeklinde hücrelerdir. İçlerinde vücut içinde oksijeni taşıyan hemoglobin bulunur. Tam kan sayımı yeterli sayıda eritrosit olup olmadığını ve normal görünüp görünmediklerini belirlemektedir. Normalde eritrositlerin hepsi aynı şekil ve büyüklükte olmalarına karşın,B12 vitamini  ve folat yetersizliklerinde, demir eksikliğinde ve değişik hastalıklarda şekil ve büyüklükleri değişebilmektedir. Yeterli sayıda normal eritrosit yoksa hastada anemi(kansızlık)  olduğundan söz edilir. Hastada bitkinlik ve halsizlik gibi bulgular saptanabilir. Dahaaz oranda, kanda çok fazla sayıda eritrosit mevcut olabilir (eritrositoz veya polisitemi). Uç olgularda bu durum atar ve toplardamarlar içinden kan akımını olumsuz etkileyebilir.

Trombositler
Trombositler kanın pıhtılaşmasında önemli bir rol oynayan özel hücre parçacıklarıdır. Hasta trombositlerin sayısı yeterli değilse aşırı kanama ve morarma riski altına girecektir. Tam kan sayımı mevcut trombositlerin sayı ve büyüklüklerini ölçer. Bazı koşullar ve hastalarda hematoloji cihazıyla doğru olarak ölçmenin zorlaşabildiği devasa büyüklükteki trombositler veya trombosit kümeleri mevcut olabilir. Bu durumda kan yayma preparatı hazırlamak gerekli olabilir.

Test için numune nasıl toplanır?

Bir kol damarından iğneyle, çocuklar ve erişkinlerde el parmağını veya bebeklerde topukları delerek alınan kan numunesinde tam kan sayımı yapılır.

Numunenin kalitesinden emin olmak için herhangi bir test hazırlığına gerek var mı?

Test için hazırlık yapmak gerekmemektedir.

Test

Sık Sorulan Sorular

Bir Laboratuvar Uzmanına Sorun

* doldurulması gerekli alanı gösterir



Lütfen kim olduğunuzu belirtin:   
  
  
  
  
  
  



Bir yanıt almanız için geçerli bir e-posta adresi vermelisiniz.



| |

Makalenin Kaynakları

« İlgili Sayfalara Geri dönün

NOT: Bu makale, burada söz edilen kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editörler İnceleme Kurulunun toplu deneyiminden yararlanan araştırmaya dayanmaktadır. Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte ve inceleme sonuçlarına göre güncelleştirilebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılan orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.

Clinical Hematology: Principles, Procedures, Correlations. Second edition. E. Anne Stiene-Martin, Cheryl A. Lotspeich-Steininger, John A. Koepke. Lippincott Co. 1998.

Clinical Hematology and Fundamentals of Hemostasis. Third edition. Denise M. Harmening.F. A. Davis Co., 1915 Arch Street Philadelphia, PA 19103. 1997.

Thomas, Clayton L., Editor (1997). Taber’s Cyclopedic Medical Dictionary. F.A. Davis Company, Philadelphia, PA [18th Edition].

Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (2001). Mosby’s Diagnostic and Laboratory Test Reference 5th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO.

Brose, M., Updated (2004 August 03, Updated). CBC. MEDLINEplus Health Information, Medical Encyclopedia [On-line information]. Available online at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003642.htm.

Brose, M, Updated (2003 May 08, Updated). Blood differential. MEDLINEplus Health Information, Medical Encyclopedia [On-line information]. Available online at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003657.htm.

Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (© 2007). Mosby’s Diagnostic and Laboratory Test Reference 8th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO. Pp 290.