Çölyak Hastalığı Testleri

Bu sayfayı paylaşmak ister misiniz
 Bu makaleyi yazdırın
 Bu sayfa yararlı oldu mu?
Diğer Adları: Glutene Duyarlı Enteropati Testleri
İlişkili testler: Dışkı yağı, Total Protein, Albumin, Kalsiyum, B12 Vitamini, Otoantikorlar, D Vitamini, E Vitamini, Tam Kan Sayımı, KMP

Bir Bakışta

Niçin Testi Yaptıracaksınız?

Çölyak hastalığı olup olmadığını ve glutensiz diyetin etkililiğini değerlendirmeye yardımcı olmak için bu testten geçilir.

Ne Zaman Testi Yaptıracaksınız?

Kronik diyare, karın ağrısı, kansızlık ve kilo kaybı gibi çölyak hastalığını düşündüren bulgular varlığında, bebek devamlı huzursuz olduğunda, veya normal hızda gelişmediğinde, bir aile üyesinde çölyak hastalığı varsa ve çölyak hastalığı tedavisini izlemek için bu testten geçilir.

Gerekli Numune Nedir?

Bir kol damarınızdan alınan kan numunesi kullanılır.

Test Numunesi

Ne test edilmektedir?

Çölyak hastalığı testleri çölyak hastalığı ve glutene duyarlı az sayıda başka hastalığa tanı koymaya yardımcı olmak için geliştirilmiş bir test grubudur. Bu testler buğday, çavdar ve arpada (gluten ve gliyadin) bulunan diyetsel proteinlere karşı oluşan uygun olmayan bağışıklama yanıtının bir bölümü olarak vücudun ürettiği otoantikorları belirlemektedir. Eskiden çölyak hastalığı tanısı koymanın tek yöntemi ince bağırsakların doku biyopsisinin incelenmesinden ibaretti. Bu mikroskopik değerlendirmenin hâlâ altın standart olduğu düşünülmekte ve çölyak hastalığı tanısını doğrulama amacıyla kullanılmaktadır. Çölyak hastalığını taramak için kan testlerinin varlığı gerekli biyopsilerin sayısını azaltmıştır. Mevcut otoantikor kan testleri:
  • Doku Transglutaminaz Antikoru (tTG), IgA: Doku transglutaminazı belli bazı proteinlerin çapraz bağlantılarından sorumlu bir enzimdir. Bu otoantikorun adında "doku" sözcüğü olmasına rağmen otoantikor kanda bulunduğu için doku değil kan testidir. Az sayıda laboratuvar IgG anti-tTg testi yapmaktadır..
  • Anti-Gliyadin Antikorları (AGA), IgG ve IgA: Gliyadin buğdayda bulunan bir gluten proteininin (çavdar, arpa ve yulaf da benzer proteinler içermektedir) bir bölümünü oluşturmaktadır.AGA, gliyadin bileşenine karşı oluşan bir otoantikordur.

Diğer iki test nadiren kullanılmaktadır:

  • Anti-Endomiziyal Antikorlar (EMA), IgA: Endomisyum tek tek kas liflerinin üzerini örten ince bağ dokusu katmanıdır. Bağırsakların iç boşluğunu döşeyen katmana süregelen hasara reaksiyon olarak anti-endomysial antikorlar gelişmektedir. Bu testte tTg'nin belirlendiği saptanmıştır.Aktif çölyak hastalığı olan hastaların hemen hemen % 100'ü ve herpetiform dermatit (deride kaşıntılı, yanıcı, kabarcıklı deri döküntülerine dnon başka bir glutene duyarlı hastalık) olanların ise % 70'inde anti-EMA, IgA antikorları saptanacaktır. Bu test anti-tTg testine göre uygulanması ve doğru yorumlanması daha zor bir testttir.
  • Anti-Retikülin Antikorlar (ARA), IgA: Anti-ARA diğer otoantikorlar kadar özgül ve duyarlı değildir. Çölyak hastalığı olanların yaklaşık % 60'ı ve herpetiform dermatiti olanların % 25'inde bu otoantikorlar bulunmaktadır.

Çölyak hastalığına ilişkin kan testlernin her biri kanda belli bir otoantikorun miktarını ölçmektedir. Her bir test için hem IgG (immünoglobülin G) hem de IgA (immünoglobülin A) antikorları  ölçülebilmesine rağmen az sayıda laboratuvar gliyadin testi dışında başka IgG testleri de uygulamaktadır. IgG ve IgA algılanmış tehdide cevaben bağışıklık sisteminin oluşturduğu beş antikor protein sınıfının iki kategorisini temsil etmektedir.

Genellikle IgA antikoru çölyak hastalığı için daha spesifik bir test (İgA bağırsaklar içinde yapılan antikor türüdür) olup hemen hemen her zaman bu test ölçülmektedir. IgA testinin tamamlayıcısı olarak ve/veya IgA yetmezliği olan hastada IgG testleri istenebilir. Çölyak hastalığı olgularının yaklaşık % 2'sinde bu testler istenmekle birlikte bazı yalancı negatif test sonuçlarına yol açabilmektedir.

Test için numune nasıl toplanır?

Test için bir kol damarınızdan iğneyle alınan kan numunesi kullanılır.

Test

Sık Sorulan Sorular

Bir Laboratuvar Uzmanına Sorun

* doldurulması gerekli alanı gösterir



Lütfen kim olduğunuzu belirtin:   
  
  
  
  
  
  



Bir yanıt almanız için geçerli bir e-posta adresi vermelisiniz.



| |

Makalenin Kaynakları

« İlgili Sayfalara Geri dönün

NOT: Bu makale, burada söz edilen kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editörler İnceleme Kurulunun toplu deneyiminden yararlanan araştırmaya dayanmaktadır. Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte ve inceleme sonuçlarına göre güncelleştirilebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılan orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.

S1
Thomas, Clayton L., Editor (1997). Taber's Cyclopedic Medical Dictionary. F.A. Davis Company, Philadelphia, PA [18th Edition].

S2
Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (2001). Mosby's Diagnostic and Laboratory Test Reference 5th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO.

S3
Gliadin Antibodies, IgA and IgG [3 paragraphs]. ARUP Guide to Clinical Laboratory Testing [On-line information]. Available FTP: http://www.aruplab.com/guides/clt/tests/clt_a248.jsp#1149464

S4
What serologic assays are available to screen for celiac disease? [13 paragraphs]. ARUP Guide to Clinical Laboratory Testing Users Guide, FAQ [On-line information]. Available FTP: http://www.aruplab.com/guides/faq/articles/0015.1.jsp

S5
Endomysial Antibody, IgA with Reflex to Titer [4 paragraphs]. ARUP Guide to Clinical Laboratory Testing [On-line information]. Available FTP: http://www.aruplab.com/guides/clt/tests/clt_a209.jsp#1147645

S6
Reticulin Antibody, IgA with Reflex to Titer [3 paragraphs]. ARUP Guide to Clinical Laboratory Testing [On-line information]. Available FTP: http://www.aruplab.com/guides/clt/tests/clt_171b.jsp#1146993

S7
Celiac disease [25 paragraphs]. Hendrick Health System, AccessMed Health Information Library [On-line information]. Available FTP: http://www.ehendrick.org/healthy/

S8
Muir, A., Updated (2002 May 09, Updated ). Celiac disease - sprue [21 paragraphs]. MEDLINEplus Health Information, Medical Encyclopedia [On-line information]. Available FTP: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000233.htm

S9
Tissue Transglutaminase Antibody, IgA [9 paragraphs]. ARUP Guide to Clinical Laboratory Testing [On-line information]. Available FTP: http://www.aruplab.com/guides/clt/tests/clt_231b.jsp#1149369

S10
Tissue Transglutaminase Antibody, IgG [9 paragraphs]. ARUP Guide to Clinical Laboratory Testing [On-line information]. Available FTP: http://www.aruplab.com/guides/clt/tests/clt_232b.jsp#2113913

S11
Drago, S., et. al. (2002). Recent developments in the pathogenesis, diagnosis and treatment of celiac disease [24 paragraphs]. Expert Opin. Ther: Patents [On-line journal] 12(1):45-51. Available online

S12
Pruessner, H. (1998 March 1). Detecting Celiac Disease in Your Patients [42 paragraphs]. American Family Physician [On-line journal]. Available FTP: http://www.aafp.org/afp/980301ap/pruessn.html

S13
(2000 September). Celiac Disease [10 paragraphs]. Familydoctor.org [On-line information]. Available FTP: http://familydoctor.org/handouts/236.html

S14
Semrad, C. Celiac Disease and Gluten Sensitivity [12 paragraphs]. Columbia University Gastroenterology Web page [On-line information]. Available FTP: http://cpmcnet.columbia.edu/dept/gi/celiac.html

S15
Kaufman, S. (1995 November). Celiac Disease: A Guide for Children and Their Families [62 paragraphs]. North American Society for Pediatric Gastroenterology and Nutrition (NASPGHAN) [On-line information]. Available FTP: http://www.naspgn.org/sub/celiac_disease.asp

S16
Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (© 2007). Gliadin antibodies, endomysial antibodies [5 paragraphs]. Mosby’s Diagnostic and Laboratory Test Reference 8th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO. Pp 485-486.

S17
Hellekson, K. (2005 May 1). AHRQ Releases Practice Guidelines for Celiac Disease Screening [20 paragraphs]. American Family Physician [On-line information]. Accessed 1/21/07. Available FTP: http://www.aafp.org/afp/20050501/practice.html

S18
(2005 October) Celiac Disease [45 paragraphs]. National Digestive Diseases Information Clearinghouse [On-line information]. Accessed 1/21/07. Available FTP: http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/celiac/celiac.pdf

S19
(2006 May, Revised). What People with Celiac Disease Need to Know About Osteoporosis [16 paragraphs]. From the National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (NIAMS) [On-line information]. Accessed 1/21/07 Available FTP: http://www.niams.nih.gov/bone/hi/bowel/celiac.pdf

S20
Houchen, C. (2005 October 27, Updated). Celiac disease – sprue [20 paragraphs]. MedlinePlus Medical Encyclopedia [On-line information]. Accessed 1/21/07. Available FTP: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000233.htm

S21
Sollid, L. and Khosla, C. (2005). Future Therapeutic Options for Celiac Disease [37 paragraphs]. Nat Clin Pract Gastroenterol Hepatol. 2(3): 140-147 [On-line journal]. Accessed 1/21/07. Available FTP: http://www.medscape.com/viewarticle/502212

S22
(2006 September, Reviewed). Celiac Disease [12 paragraphs]. ARUP Consult [On-line information]. Accessed 1/21/07. Available online

S23
(2006 September 26). Celiac Disease [53 paragraphs]. Celiac Sprue Association [On-line information]. Accessed 1/21/07. Available FTP: http://www.csaceliacs.org/CD.php

S24
(2006 August 25, Modified). Celiac Disease - Serodiagnosis of Gluten-Sensitive Enteropathy [9 paragraphs]. ARUP Technical Bulletins [On-line information]. Accessed 1/29/07. Available online

S25
A. Kipatány, et. al, (posted 11/28/2006). Diagnostic Significance of HLA-DQ Typing in Patients With Previous Coeliac Disease Diagnosis Based on Histology Alone. Alimentary Pharmacology & Therapeutics (Medscape, accessed March 2007). Available online: http://www.medscape.com/viewarticle/547082

S26
Alessio Fasano (May 24, 2006). Celiac Disease in the Clinical Spotlight -- What's New and What's the Path Forward? (Accessed March 2007). Available online: http://www.medscape.com/viewarticle/533251

National Digestive Diseases Information Clearinghouse. Testing for Celiac Disease. Available online at http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/celiactesting/index.htm#genetic through http://digestive.niddk.nih.gov. Accessed October 2009.