GGT

Yükselmiş alkalen fosfataz (ALP) nedeni olabilecek karaciğer ve kemik hastalıkları arasında ayrım yapmak, bazen karaciğer hastalığı ve/veya aşırı alkol kullanımını belirlemeye yardımcı olmak için  bu test yapılır.

Bir karaciğer bozukluğunuz varsa veya ALP düzeyi yükseldiğinde izlem testi olarak bu test yapılır.

GGT düzeyleri yemek yedikten sonra düşmekte olduğundan testi yaptırmadan önce en az 8 saat açlık önerilir.

Bu test kandaki gama glutamil transferaz (GGT düzeyini ölçmektedir. GGT böbrek, karaciğer, dalak ve pankreas gibi birçok organda bulunan bir enzimdir. Ancak GGT’nin asıl kaynağı karaciğerdir.

Karaciğer veya safra yollarında akut hasara neden olan  hastalıkların çoğunda GGT  yükselmiş olmasına rağmen genellikle karaciğer hasarının farklı nedenleri ayırt etmede yararlı değildir. Bu nedenle GGT kullanımı tartışmalıdır. Bazı biyokimya kuruluşları tarafından yayınlanmış kılavuzlar rutin GGT kullanımını önermemektedir. Bu kılavuzlar başka bir karaciğer enzimi olan alkalen fosfataz (ALP), yüksekliğinin nedenini belirlemede bu testin yararlı olabildiğini düşündürmektedir.

Kan GGT düzeyleri karaciğer fonksiyonlarındaki değişikliklere karşı çok duyarlıdır. Normal olarak  GGT kanda  düşük düzeylerde  bulunmasına rağmen karaciğer hasarlandığında GGT düzeyi yükselebilmektedir. Karaciğerden bağırsaklara safrayı taşıyan safra kanallarından biri örneğin tümörler veya taşlarla tıkandığı zaman ilk olarak karaciğer enzimlerinden olan GGT yükselmektedir. Bu durum GGT testini safra kanalı sorunlarını saptamada en duyarlıtest haline getirmektedir. Ancak GGT testi çok özgül bir test olmayıp kanser ve viral hepatit gibi birçok karaciğer hastalığı tipinde ve yine akut koroner sendrom gibi karaciğer dışı hastalıklarda GGT yükselebildiğinden çeşitli karaciğer hasarı nedenleri arasında ayrım yapmak için yarar sağlamaz.

Karaciğer hastalıklarında hem GGT hem de  ALP artmış olup kemik dokusunu olumsuz etkileyen hastalıklarda yalnızca ALP yükselecektir. Bu nedenle yüksek ALP sonucunun karaciğer veya kemik hastalığına bağlı olup olmadığını belirlemeye yardımcı olmak için yükselmiş ALP’in izlemi olarak GGT kullanılabilir.

GGT düzeyleri bazen küçük miktarlarda alkol tüketimiyle bile artmaktadır. Günde 2-3 birim alkol tüketenler veya yalnızca ara sıra içki içenlere göre uzun süre ve aşırı içenlerde daha yüksek düzeylere rastlanır. Akut veya kronik aşırı alkol alımını değerlendirmede GGT testi kullanılabilir.

Öğünlerden sonra GGT düzeyleri düştüğünden dolayı en azından 8 saatlik bir açlıktan sonra test yapmak gerekir.

S2
Worman, H (1998). Common Laboratory Tests in Liver Diseases. [10 paragraphs]. Columbia University Health Sciences. Available FTP: http://cpmcnet.columbia.edu/dept/gi/labtests.html

S3
Johnston, D (April 15, 1999). Special Considerations in Interpreting Liver Function Tests [36 paragraphs]. American Family Physician: American Academy of Family Physicians. Available FTP: http://www.aafp.org/afp/990415ap/2223.html

S4
Riley, T (November 1, 2001). Preventive Strategies in Chronic Liver Disease: Part I. Alcohol, Vaccines, Toxic Medications and Supplements, Diet and Exercise [35 paragraphs]. American Family Physician: American Academy of Family Physicians. Available FTP: http://www.aafp.org/afp/20011101/1555.html

S5
British Liver Trust Information Service (Last update September, 10 2001). Cirrhosis [9 paragraphs]. British Liver Trust. Available FTP: http://www.britishlivertrust.org.uk/publications/cirrhosis.html

S6
MEDLINEplus (October 3, 2001). Medical Encyclopedia: ESR. U.S. National Library of Medicine, Bethesda, MD. MEDLINEplus. Available FTP: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003638.htm

S7
Thomas, Clayton L., Editor (1997). Taber’s Cyclopedic Medical Dictionary. F.A. Davis Company, Philadelphia, PA [18th Edition].

S8
Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (1999). Mosby’s Diagnostic and Laboratory Test Reference 4th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO.

S9
Dufour DR, et al. Diagnosis and monitoring of hepatic injury - I. Characteristics of laboratory tests. Clin Chem 2000; 46:2027-2049.