Karaciğer Hastalığı

Bu sayfayı paylaşmak ister misiniz
 Bu makaleyi yazdırın
 Bu sayfa yararlı oldu mu?

Karaciğer Hastalığına genel bakış

Karaciğer hastalığı  karaciğerde iltihaplanma veya doku hasarına neden olan ve karaciğer fonksiyonlarını etkileyen herhangi bir hastalıktır. Karaciğer karnın sağ üst tarafına yerleşik yaşamsal bir organdır. Bir futbol topu kadar büyük olup 1-1,5 kg gelmektedir. Besinlerden alınan besleyici maddeleri temel kan bileşenlerine dönüştürmek, vitaminler ve mineralleri depo etmek, kanın pıhtılaşmasını düzenlemek, proteinler ve enzimleri üretmek, hormonal dengeleri sağlamak, vücuda zararlı olacak maddeleri metabolize edip zararsız hale getirmek gibi vücudun sayısız fonksiyonunu yerine getirmektedir. Karaciğer insanın bağışıklık sisteminin enfeksiyonlarla savaşmasına yardımcı olan faktörleri ve sindirim için gerekli safrayı imal etmekte ve kandan bakterileri temizlemektedir.

Safra, safra asitleri veya tuzları ve safra pigmentleri gibi atık ürünlerden ibaret yeşilimsi-sarı bir sıvıdır. Safra karaciğer içindeki küçük safra kanalları içinden akar. Safra, bu ince kanallardan daha geniş kanalların içine akar ve sonunda ana safra kanalına gelip karaciğeri terk eder. Safranın bir bölümü doğrudan onikiparmak bağırsağına (duodenuma) akmakta, geri kalanı safra kesesi içinde depolanıp yoğunlaşmaktadır. Karaciğere bitişik yumruk büyüklüğünde bir organ olan safra kesesi yemek yedikten sonra depolanmış safranın bir bölümünü katı yağların sindirilme yeri olan ince bağırsak içine salar.

Karaciğer hastalığı nedir?
Karaciğer hastalığı hem nedeni hem de karaciğer üzerine etkisiyle sınıflandırılmaktadır. Nedenleri arasında enfeksiyon, yaralanma, ilaçlar ve toksik maddelere maruz kalma, bir otoimmün süreç veya demir ve bakır gibi zararlı maddelerin birikim ve oluşumuna yol açan bir genetik kusur sayılabilir. Etkileri ise iltihaplanma, nedbeleşme, tıkanmalar, pıhtılaşma anormallikleri ve karaciğer yetmezliğini içerebilir. Aşağıdaki tablo bazı karaciğer hastalığı tiplerini özetlemektedir. Bağlantılar çeşitli tiplerine ilişkin daha fazla bilgiye sizi ulaştırabilir.

Karaciğer hastalığının tipi

Tanımı

Nedenler/Hastalıklara ait Örnekler

Akut karaciğer yetmezliği

Karaciğer fonksiyonlarında hızlı azalma

İlaçlar, toksinler, çeşitli karaciğer hastalıkları

Otoimmün süreçler

Vücut kendine karşı uygun olmayan bağışıklık yanıtı oluşturur ve bazen kendi karaciğer dokusuna karşı antikorlar geliştirir.

PBC (Birincil biliyer siroz), PSC (Birincil sklerozan kolanjit), Otoimmün hepatit

Budd-Chiari sendromu

Kan pıhtıları karaciğerden kan akışını engeller. Asit, karaciğer büyümesi, sarılık ve karın ağrısı gibi hastalık belirtileri gelişebilmektedir.

Aşırı pıhtılaşmaya neden olan (hiperkoagülabilite) bozukluklar, karaciğer yaralanması, kanser, parazit enfeksiyonu

Siroz

Karaciğer dokusunun nedbeleşmesi karaciğer fonksiyonlarında azalmaya yol açmaktadır.

Çeşitli hastalıklar neden olabilmekle birlikte genellikle kronik hepatit, alkolizm veya kronik safra kanalı tıkanıklığı sonucu oluşmaktadır.

Genetik

Genlerdeki değişimler (mutasyonlar) karaciğer hasarı ve hastalığına yol açabilmektedir. Oldukça seyrek görülen hastalıklardır.

Hemokromatoz, Alfa-1 antitripsin eksikliği, Wilson hastalığı

Hepatit

Akut veya kronik karaciğer iltihaplanması

Virüsler, aşırı alkol kullanımı, ilaçlar, toksinler, otoimmün bozukluklar, alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD)

Enfeksiyonlar

Bazı enfeksiyonlar değişik derecelerde karaciğer hasarına ve safra yollarının tıkanmasına neden olabilmektedir.

Viral hepatit, parazit enfeksiyonu

Karaciğer kanseri

Karaciğerden kaynaklanan kanser

Siroz ve kronik hepatitte risk artmıştır. Hepatoselüler karsinom (HCC) en sık görülen birincil karaciğer tümörüdür.

Safra kanalları tıkanıklığı

Safra kanallarının tam veya kısmi tıkanıklığı

Tümörler, safra taşları, iltihaplanma, travma

Sonraki »