Referans Aralıkları ve Ne Anlama Geldikleri

Bu sayfayı paylaşmak ister misiniz
 Bu makaleyi yazdırın
 Bu sayfa yararlı oldu mu?

"Normal" veya Referans Aralığı

Doktorunuz bir dizi test sonucu ve sayılar yazılı kağıdı size verirken  "Test sonuçlarınız  normal sınırlar dışında” demektedir. Kalbiniz gerçekten hasta olduğunuz korkusuyla hızlı hızlı atmaya başlar. Ancak “Normal sınırların dışında” ne demektir. Kaygılanma nedeni midir? Kısaca bu soruya “normal veya referans sınırlar dışındaki bir sonuç ileri araştırmaların gerekli olduğuna ilişkin bir uyarı işaretidir” şeklinde  yanıt verilir.

“Normal  sınırlar” teriminin yanıltıcı olduğu düşünüldüğünden bugünlerde pek fazla kullanılmamaktadır. Hastanın sonuçları o teste ilişkin sınır değerlerin dışındaysa sonucun otomatik olarak anormal olduğu anlamı taşımaz. Bu nedenle, bir sonraki sayfada açıklanan nedenlerden dolayı  bugünlerde “referans aralığı” veya “referans değerlerinin” daha uygun terimler olduğu düşünülür. Referans değerler giderek daha fazla kullanılmakta olup sıklıkla referans aralığıyla birbirlerinin yerine geçen terimlerdir. Basit olması açısından bu makalede referans aralığı terimini kullanmaktayız.

Tümü tıbbi veriler olan test sonuçları, bileşenlerin hepsi bir araya konduktan sonra anlaşılabilir.  En basit tıbbi  gösterge olan kalp hızınızı ele alın. Elinizin parmaklarını nabzınızın üstüne koyup bir dakika sayarak hemen şimdi istirahatteki kalp atım hızınızı anlayabilirsiniz. İnsanların çoğu “ortalama” kalp hızının  dakikada yaklaşık 70 atım olduğunu bilir. “Normal” kalp hızının ne olduğunu nasıl anlarsınız?  Zamanla milyonlarca kişinin nabız atım hızını temel alarak bu değeri biliriz.

Düzenli koşuyorsanız veya fizik kondisyonunuz iyiyse nabzınızın hatırı sayılır derecede yavaş attığını belki biliyorsunuzdur. O halde dakikada 55 atım da ‘’normal” olabilir. Bir yokuş çıktınız diyelim, kalbiniz artık dakikada 120 kez atmaktadır.  Bu atım hızı istirahatteki kalp için yüksek, bu cinsten aktiviteler sırasında “normal” olacaktır.

Kalp hızınız, başka bir tıbbi gözlem gibi belli bir bağlamda ele alınmalıdır. Uygun bir bağlam içinde ele alınmazsa her gözlem veya test sonucu anlam taşımayacaktır. Sizin için neyin normal olduğunu anlamak için doktorunuz sizinle aynı yaştaki kişiler için neyin normal olduğunu ve test veya gözlem yapıldığı  sırada veya hemen öncesinde neler yapmakta olduğunuzu bilmesi gerekir.

Herhangi bir klinik laboratuvar testinin yorumlanması, hastanın sonuçlarını testin “referans aralığıyla” karşılaştırırken bu önemli konsepti göz önünde bulundurması gerekir.

Sonraki »