Diğer adları
Kanser antijen-GI
CA-GI
Resmi adı
Kanser Antijeni 19-9
Bu makalenin en son gözden geçirilme tarihi
Bu makalenin en son değiştirilme tarihi 5 Kasım 2017.
Bir Bakışta
Niçin Testi Yaptıracaksınız?

Pankreas kanserinin diğer rahatsızlıklardan ayrımında, pankreas kanserinin tedavisinin yanıtını ve nüksünü izlemek için kullanılır.

Ne Zaman Testi Yaptıracaksınız?

Doktorunuz pankreas kanseri olduğunuzdan kuşkulandığında, pankreas kanseri tedavisi sırasında veya sonrasında bu testten geçilir.

Gerekli Numune Nedir?

Kolunuzdaki bir damardan alınan kan numunesi kullanılır.

Test için Hazırlık Gerekir mi?

Test için hazırlık yapılması gerekmemektedir

Ne test edilmektedir?

Kanser antijeni 19-9 (CA 19-9) bazı kanser hücrelerinin yüzeyinde var olan bir proteindir. CA 19-9, kansere neden olmaz, tümör hücreleri tarafından etrafa saçılarak kanserin seyrini takipte bir tümör belirteci olarak kullanılır.

CA 19-9 ilerlemiş pankreas kanseri olan kişilerin yaklaşık % 70'inde artmaktadır. Kolorektal kanser, akciğer kanseri, safra kesesi kanseri, safra yolu tıkanması (örn: safra taşları), pankreatit, kistik fibroz ve karaciğer hastalığı gibi rahatsızlık ve hastalıklarda da yükselebilmektedir. Sağlıklı kişilerin kanında da küçük miktarlarda CA 19-9 bulunmaktadır.

Test için numune nasıl toplanır?

Bir kol damarından iğneyle kan numunesi alınır.

Numunenin kalitesinden emin olmak için herhangi bir test hazırlığına gerek var mı?

Test için hazırlık yapılması gerekmemektedir.

Accordion Title
Sık Sorulan Sorular
  • Nasıl kullanılır?

    CA 19-9, kanser taraması için yeterince duyarlı veya özgül bir test olmadığı gibi spesifik bir kanser tipi için tanısal bir test değildir. Bir tümör belirteci olarak başlıca kullanımları:

    • Pankreas kanseri ile pankreatit gibi diğer hastalıkların ayrıma yardımcı olmak için
    • Pankreas kanseri tedavisine verilen yanıtı ve /veya kanserin ilerlemesini izlemek
    • Pankreas kanseri nüksünü gözlemek

    Kanser CA 19-9 düzeyleri yükseldiği takdirde bir tümör belirteci olarak kullanılabilmektedir. Safra kanalı (hepatobiliyer) kanseri olan kişilerin yaklaşık % 65'inde CA 19-9 yükseldiği için bu kansere yakalanmış kişilerin takibi ve izlemine yardımcı olmak üzere istenebilir.

  • Ne zaman istenir?

    Hastada pankreas kanserine işaret eden belirtiler ortaya çıktığında  karsinoembriyojenik antijen (CEA), bilirubin, ve/veya  karaciğer paneli gibi başka testlerle birlikte CA 19-9 da istenebilir. Bu belirtiler, karın ağrısı, bulantı, kilo kaybı ve sarılığı içermektedir.

    Pankreas kanseri başlangıcında CA 19-9 yükselmişse kanser tedavisi sırasında yanıtı izlemek için birkaç kez ve tedavi sonrasında düzenli aralıklarla nüksün saptanmasına yardımcı olmak için CA 19-9 testi istenebilmektedir.

    Doktorunuz, hepatobiliyer kanser ve /veya safra kanalı tıkanmasından kuşkulandığında bazen CA 19-9 istenebilmektedir. Safra kanalı tıkanıklığının kanser dışı nedenleri CA 19-9 düzeylerinin çok yükselmesine yol açabilmektedir. Tıkanıklık açıldığında düzeyler düşer. Bu olgularda CA 19-9 düzeylerini yeniden kontrol etmek için  tıkanıklık ortadan kaldırıldıktan sonra en azından bir veya iki hafta beklemek gerekebilir.

  • Test sonucu ne anlama gelir?

    Sağlıklı kişilerde düşük miktarlarda CA 19-9 saptanabilir. Karaciğer veya pankreası olumsuz etkileyen birçok rahatsızlık geçici yükselmelere neden olabilmektedir.

    Pankreas kanseri, başka kanserler, birkaç başka hastalık ve rahatsızlıkta orta-yüksek düzeylere rastlanmaktadır. Egzokrin pankreas kanserinde CA 19-9 düzeyleri son derece yüksektir. Bu kanser besinleri sindiren enzimleri oluşturan dokulardan ve bu enzimleri ince bağırsağa taşıyan kanallardan çıkmaktadır. Pankreas kanserlerinin yaklaşık % 95'i bu tiptedir.

    Kanser tedavisi sırasında ve sonrasında bir dizi CA 19-9 ölçümü yararlı olabilmektedir. Yükselen ve alçalan düzeyler doktora tedavinin işe yarayıp yaramadığı, kanserin cerrahi sırasında tümüyle ortadan kaldırılıp kaldırılmadığı veya kanserin nüks edip etmediği hakkında önemli bilgiler sağlayabilmektedir.

  • Bilmem gereken başka bir şey var mı?

    Erken evre pankreas kanserinin az sayıda uyarı belirtisi vermesi üzücüdür. Hastalarda belirtiler ortaya çıktığında ve CA 19-9 önemli derecede yükseldiğinde pankreas kanseri genellikle ileri bir evrededir.

  • Doktorum niçin benim için CA 19-9 taraması yapmıyor ?

    CA 19-9, belirtileri olmayan kişilerde tarama testi olarak önerilmeyecek derecede duyarlı veya özgül değildir. Bu testle ilişkili çok fazla sayıda yalancı pozitif ve yalancı negatif sonuç bulunmaktadır. Araştırmacılar pankreas kanserini daha erken evrede tanımlamaya yardımcı olabilen ve tarama için daha  uygun başka belirteçleri araştırmaktadır.

  • Doktorum CA 19-9 ile birlikte başka hangi testleri isteyebilecektir?

    Doktorunuz, pankreas ve safra kanallarına bakmak için bir BT taraması (bilgisayarlı tomografi), ultrasonografi ve MRG taraması, bir ERCP (ağız yoluyla mide ve oniki parmak bağırsağından safra ve pankreas kanalları içine sokulan ışıklı bir aletle yapılan endoskopik retrograt kolanjiyo pankreotografi) ve /veya kanser hücrelerine mikroskop altında bakmak için biyopsi isteyebilir.

  • Pankreas kanserinin başlıca risk faktörleri nelerdir?

    Doktorlar halen pankreas kanseri olgularının çoğunun nedenlerini bilmemektedir. Tanımlanmış risk faktörleri arasında sigara içimi, yaş (çoğu 50 yaşın üstünde), erkek cinsiyet, aile öyküsü, diyabet, kronik pankreatit, bazı kimyasal maddeler ve boyalara ağır mesleki maruziyeti içerir.

Kaynakça

En son gözden geçirmede kullanılan kaynaklar

Pagana, K. D. & Pagana, T. J. (© 2007). Mosby's Diagnostic and Laboratory Test Reference 8th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO. Pp 216-217.

Clarke, W. and Dufour, D. R., Editors (© 2006). Contemporary Practice in Clinical Chemistry: AACC Press, Washington, DC. Pp 246.

(Revised 2008 December 08). Tumor Markers. American Cancer Society [On-line information]. Available online at http://www.cancer.org/docroot/PED/content/PED_2_3X_Tumor_Markers.asp?sitearea=PED through http://www.cancer.org. Accessed August 2009.

(Updated 2009 May) Tumor Markers. ARUP Consult [On-line information]. Available online at http://www.arupconsult.com/resources/print/TumorMarkers.pdf through http://www.arupconsult.com. Accessed August 2009.

Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics. Burtis CA, Ashwood ER and Bruns DE, eds. 4th ed. St. Louis, Missouri: Elsevier Saunders; 2006 Pp 773.

Daha önceki gözden geçirmede kullanılan kaynaklar

Thomas, Clayton L., Editor (1997). Taber's Cyclopedic Medical Dictionary. F.A. Davis Company, Philadelphia, PA [18th Edition].

Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (2001). Mosby's Diagnostic and Laboratory Test Reference 5th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO.

ACS. All About Pancreatic Cancer, Pancreatic Cancer Detailed Guide. American Cancer Society.

ASCO (1996 May 17, adopted, revision every 3 years). CA 19-9 as a Marker for Colon Cancer. American Society for Clinical Oncologists, Clinical Practice Guidelines for the Use of Tumor Markers in Breast and Colorectal Cancer [On-line guidelines]. Available online at http://www.asco.org/prof/pp/html/guide/tumor/m_tumor6.htm through http://www.asco.org.

NCI (2002, February 8, posted). What you Need to Know about Cancer of the Pancreas. National Cancer Institute, cancer.gov [On-line information]. Available online through http://www.cancer.gov.

Reid, C. (1996 October). Probing the Pancreas. U.S. Food and Drug Administration [On-line article]. Available online at http://vm.cfsan.fda.gov/~dms/fdpancre.html through http://vm.cfsan.fda.gov.

Mayer, R. (1999 - 2002 copyright). Pancreatic Cancer. The National Pancreas Foundation [On-line article]. Available online at http://www.pancreasfoundation.org/pancreaticcancerarticle.html through http://www.pancreasfoundation.org.

Check, W. (1998 July) Reaching agreement on tumor markers. CAP Today, In the News [On-line journal]. Available online at http://www.cap.org/captoday/archive/1998/julycover.html through http://www.cap.org.

NCI (1998 April 27). Tumor markers. National Cancer Institute, Cancer Facts [On-line information]. Available online at http://cis.nci.nih.gov/fact/5_18.htm through http://cis.nci.nih.gov.

ACS (2000 July 19). Tumor Markers. American Cancer Society, Prevention and Early Detection [On-line information]. Available online through http://www.cancer.org.